بررسی جامعه‌شناختی علل جمع‌گرایی تاریخی در جوامع عشایری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی، دانشگاه کاشان؛ کاشان، ایران.

2 استادیار جامعه شناسی پژوهشکده مطالعات اجتماعی و فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری؛ تهران، ایران.

3 کارشناس علوم اجتماعی دانشگاه کاشان؛ کاشان، ایران.

چکیده

اجتماع ایرانی، دارای زیست‌بوم و خرده‌فرهنگ‌های قومی است که هویت آن در نظام عشایری، اشتراک دارد. هویت اجتماعات عشایر با سه ویژگی، دام، انسان، مراتع مشخص می‌شود و کنش‌ها تحت تأثیر ساختار قدرت، زیست‌بوم، معیشت و آداب‌ورسوم سنتی معنا و مفهوم پیدا می‌کند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی جامعه‌شناختی علل جمع‌گرایی تاریخی خرده‌فرهنگ اقوام عشایری ایران است و سؤالی که پژوهش حاضر قصد جواب به آن را دارد این است که چه عاملی منجر به تقویت جمع‌گرایی اقوام عشایری در قبال تفّرد و پراکندگی گروهی شده است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عوامل اقتصادی (نظیر کمیابی منابع مثل غذا، علوفه، آب و تهدید احشام و وابستگی عشایر به وضعیت دام، افزایش مرتع و چراگاه، افزایش قلمرو زیستی)، عوامل اجتماعی (ازجمله تهدید و غارت، مسائل ناموسی، وجدان جمعی، زیست‌بوم، طرد اجتماعی، وابستگی هویتی، نفوذ بیگانگان، مسئولیت اجتماعی، بقا و بسط عشیره)، عوامل فرهنگی (نظیر روحیه جنگاوری، عصبیت، اقتدارگرایی، انزواطلبی، خویش سالاری، پدرسالاری، دفاع مشترک، پایین بودن سطح آرزوها و آگاهی اجتماعی، آینده‌نگری، محلی گرایی، تقدیرگرایی، بیگانه هراسی، قدرت‌نمایی) و عوامل تاریخی (ازجمله استبداد تاریخی، سرنوشت اقوام، اختلافات تاریخی، حافظه جمعی، عملکرد نخبگان اجتماعی، فقدان امنیت حکومت مرکزی، ارباب‌رعیتی بودن مدیریت جامعه)، به مثابه مکانیسم و بسترهای زیست جمعی، زمینه‌ساز جمع‌گرایی در بین عشایر ایرانی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological study of the causes of historical collectivism in the nomadic tribes of Iran

نویسندگان [English]

  • Taha Ashayeri 1
  • Mehdi Hosseinzadeh Feremi 2
  • Fatemeh Namiyan 3
1 PhD. in Sociology, University of Kashan; Kashan, Iran.
2 Assistant Prof. of Sociology, Institute for Social and Cultural Studies, Ministry of Sciences, Research & Technology; Tehran, Iran.
3 B.S of Social Sciences, University of Kashan; Kashan, Iran.
چکیده [English]

Iranian tribes are tied to their nomadic tribes. The Iranian community has ecosystems and ethnic subcultures that share their identity in the nomadic system. The identity of nomadic communities is characterized by three traits, traps, humans, and pastures. Actions are affected by the structure of power, the ecosystem, livelihoods, and the traditional sense of meaning. The main objective of the present study is the sociological investigation of the reasons for the historic collectivism in the subculture of the nomadic tribes of Iran. The study try to answer that what has led to the consolidation of nomadic tribalism in relation to group comprehension and dispersion?. Research findings show that economic factors (such as scarcity of resources such as food, forage, water and livestock affiliation, livestock and pasture increase, increase of biological territory), social factors (including threats and robbery, honorary matters, collective conscience , cultural factors (such as the spirit of warfare, nervousness, authoritarianism, isolationism, conscientiousness, patriarchy, common defense, the bottom of the level of desire and social consciousness, the future of the future) , Localism, fanaticism, alien phobia, power of attitude) and historical factors (including the prophet Ed historical fate of peoples, historical disputes, collective memory, social elite performance, the lack of security the central government, and feudal management system), mechanisms and contexts of social life have created the basis for collectivization among the Iranian tribes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iranian tribes
  • nomadic subcultures
  • historical affinity