انقلاب اسلامی و تحول نظام قشربندی اجتماعی در بلوچستان ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی؛ تهران، ایران.

2 استادیار جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی؛ تهران، ایران.

چکیده

قشربندی و نابرابری اجتماعی پدیده­ ای است که از دیرباز در جوامع بشری وجود داشته است، با این تفاوت که کمیت و کیفیت آن در جوامع مختلف شکل­ های متفاوتی به ­خود گرفته است. قشربندی اجتماعی در بلوچستان فرمی شبه­­ کاستی داشته است که برخلاف نظام کاستیِ هند، نه از سوی دین، بلکه از سوی عوامل زمینه ­ای دیگر حمایت می ­شده است. هدف ما در این پژوهش این است که به ­نقش تحوّل ­آفرین انقلاب اسلامی بر وضعیت قشربندی اجتماعی در بلوچستان بپردازیم. پژوهش حاضر از این بُعد اهمیت دارد که تاکنون به ­صورت مستقل به نسبت انقلاب اسلامی و قشربندی اجتماعی پرداخته نشده است. در مقاله­ حاضر از روش اَسنادی و مصاحبه با مطّلعینِ کلیدی استفاده شده است. براساس نتایج پژوهش، با وقوع انقلاب اسلامی، نظام موجود کوشید گماشتگان نظام قبلی را که در معادلات قدرت صاحب نفوذ بودند، از معادلات حذف کند و نیروی ­های هم­سو با نظام را وارد معادلات نماید. در نخستین سال های انقلاب، سه گروهِ خوانین، تحصیل­کرده ­های مدارس دینی (مولوی ­ها) و تحصیل­کرده ­های دانشگاهی می ­کوشیدند سهمی در معادلات قدرت داشته باشند که در میان آن­ ها، مولوی ­ها توفیق بیش­تری برای حضور در مناسبات پیدا کردند. در پی وقوع تضاد میان مولوی­ های مردمی و ساختار جدید، تلاش ­هایی برای به ­حاشیه راندن مولوی ­ها و روی ­کار آوردن خوانین صورت گرفت که به ­دلیل دگرگونی­ در ساختارهای سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نتوانستند کارکرد پیشین خویش را بازتولید کنند. ظهور گروهی از صاحبان ثروت در بلوچستان، بسیاری از معادلات قدرت را تحت تأثیر خود قرار داد و گروه­ های سه گانه را به ­­نوعی به ­خود وابسته کرد. نتیجه­­ پژوهش این است که وقوع انقلاب اسلامی، تحوّلی اساسی در سلسله ­مراتب قشربندی بلوچستان ایجاد کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Islamic Revolution and the Transformation of Social Stratification System in Balochistan of Iran

نویسندگان [English]

  • Dariush Mobaraki 1
  • Hasan Mohaddesi 2
1 M.A of Sociology, Islamic Azad University, Central Tehran Branch; Tehran, Iran.
2 Assistant Prof. of Islamic Azad University, Central Tehran Branch; Tehran, Iran.
چکیده [English]

Social stratification and inequality is a phenomenon that has been from long times ago at human societies, while its quality and quantity at different societies have taken various forms. Social stratification at Balochisten has taken pseudo caste form which despite India's caste system, had been supported via underlying factors not religion. Our purpose at this stuy was considering the revolution transformational role at social stratification situation at Balochistan. The current research is important because, yet, hasn’t been considered independently to the revolution and social stratification topic. Documentary method and interviewing with key informed persons at the article have been used. At this article, in addition to refer to aspects of some classic and modern sociologists, we employed some modern theories. Based on the results, by Islamic revolution incidence, the current regime made effort to omit from power equations the previous regime agents and then take into effort favorable forces with regime. At first years of revolution, three groups of khavanin (tribal chief), religion schools educates (Molavies) and academic educates tried to have portion at power equations which among them, Molavies were more success. During occurrence of several national religious and regional ideological actions and arising of contrast between people Molaves and new regime, efforts had done for boycotting Molavies and take to work khavanin. Emergence of wealthy groups at Balochistan influenced most of power equations and made triple groups to rely on it. The results showed that the revolution incidence, made fundamental transformation at Balochistan stratification hierarchy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • revolution
  • Social stratification
  • Islamic Revolution
  • Baloch
  • Iranian Balochistan