بررسی تاریخی و جامعه‌شناختی شکل‌گیری پان‌ترکیسم در آذربایجان ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی، دانشگاه مازندران؛ بابلسر، ایران.

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران؛ بابلسر، ایران.

چکیده

سؤال اصلی این مقاله چگونگی شکل گیری پان ترکیسم و نحوه تحول آن است. برای پاسخ گویی به این سئوال با استفاده از روش تاریخی وابستگی به مسیر، تاریخ معاصر ایران را به چند دوره تقسیم کردیم و ویژگی های جنبش های آذربایجان را در آن ها بررسی کردیم. طبق این روش، وقتی که پدیده ای در یک نقطه عطف تاریخی شکل می گیرد، بازگشت به حالت قبل از آن دشوار یا نامیسراست. این بررسی نشان داد که در دوره قاجار، ایالت آذربایجان به دلیل برخورداری از استقلال نسبی سودای جدایی از ایران  نداشت، اما با اجرای سیاست های خشن رضا خان، آذری ها برای حفظ هویت خود به زبان و فرهنگ محلی توجه کردند. به همین دلیل پس از تبعید وی، پان ترکیسم اولین بار در قالب فرقه دموکرات ظهورکرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Socio-Historical Study of Emergence of Pan-Turkism in Azerbaijan, Iran

نویسندگان [English]

  • Shaban Mohammadi 1
  • Ahmad Rezaii 2
1 PhD. in Sociology, University of Mazandaran; Babolsar, Iran.
2 Associate Prof. Department of Social Sciences, University of Mazandaran; Babolsar, Iran.
چکیده [English]

The main question of this article is how pan-Turkism was formed in Iran. To answer this question, we divided the Iranian contemporary history into three eras and studied the characteristics of Azeri movements in those eras. To gather the data, we used the path dependence method. Based on this method when a phenomenon is shaped in a historical point, it is hard or impossible to go back to the previous condition. The study showed that the state of Azerbaijan was relatively independent in Qajar period. However, following modernization process by Reza Shah, made Azeries focus on their own language, ethnicity, and culture. That is why after the Shah was exiled, pan-Turkism emerged in our history for the first time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Azerbaijan
  • Pan-Turkism
  • Path Dependence
  • Pahlavi Period
  • Qajar period