نقش خوراک مقدس در مراسم آیینی اقوام؛ نمونه موردی: آیین طلب باران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی و مدیرگروه اسطوره و آئین پژوهشکده مردم‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری؛ تهران، ایران.

چکیده

خوراک و تغذیه برای زندگی و حیات ضروری است. هم­‌چنان‌که در روابط اجتماعی نیز تأثیر زیادی دارد. اقوام گوناگون، اعتقادات و باورهای خاص خود را در مورد غذاها دارند و برای جشن‌ها و مراسم آیینی‌شان خوراکی‌های متفاوتی استفاده می‌کنند و سلیقه‌های متفاوت نسبت به خوراک در باورها و آیین‌های گوناگون اعمال می‌شود. طلب باران از آیین‌هایی است که نقش خوراک آیینی در آن کاملاً برجسته است. این مقاله به بررسی و تحلیل ­نشانه‌شناسی دو خوراک آیینی آش و نان در این مراسم می‌پردازد. دو خوراکی که در بین اکثر اقوام ایرانی برای مراسم طلب باران پخته و تقسیم می‌شود. خوراک‌هایی که در این مراسم پخته ­می‌شود، نوع جمع‌­آوری مواد اولیه این خوراک‌ها و تهیه و طبخ آن‌ها و سپس تقسیم آن بین کسانی که در مراسم شرکت کرده‌اند، هرکدام نشانه‌ها و نمادهای خاصی را در بطن خود دارند. ریشه تقدس گندم و پخت نان به اسطوره‌های آفرینش بر می‌گردد و  در پخت آش نیز از حبوبات استفاده می‌شود که نماد گیاه و رویش آن است و رشته که حاصل گندم است و محصول رویش. در واقع آش نمادی از طبیعت است که به‌واسطه باران شکل گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Sacred Food in the Rituals of the Tribes; Case Study: The Rainmaking Ritual

نویسنده [English]

  • Zhila Moshiri
Head of the Department of Myth and Ceremony, Anthropological Research Center; Tehran, Iran.
چکیده [English]

Food and nutrition are essential for life. It also has a great effect on social relations. Different tribes have their own belief system about food and use different foods for their celebrations and rituals and there are different tastes in food in different beliefs and rituals. Rainmaking ritual is one of the rituals in which the role of food is quite prominent. This article examines and analyzes the semiotics of the two ritual foods of ash and bread in this ceremony. Two foods that are cooked and distributed in most parts of Iran for rainmaking ceremonies. Foods cooked in this ceremony, type of collection of raw materials for these feeds, and prepare and cook them and then distribute them among those who attended in this ceremony, each with its own signs and symbols. The roots of the sanctity of wheat and the baking of bread go back to the myths of creation, and in the cooking of Ash, beans are used, which symbolize the plant and its growth, and the string dough string that is the product of wheat and the product of its growth. In fact, Ash is a symbol of nature that has been formed by rain.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Food
  • ritual
  • Signs
  • Asking for Rain
  • Ethnics